Żylaki, pajączki

Skleroterapia (obliteracja) to jedna z metod leczenia żylaków i trwale rozszerzonych drobnych naczyń krwionośnych (teleangiektazji – tzw. „pajączków”). Polega ona na wprowadzeniu do wnętrza naczynia płynu który wywołuje zamknięcie światła naczynia. Aby zwiększyć skuteczność zabiegu po zabiegu konieczne jest noszenie leczniczych wyrobów uciskowych. Przewagą skleroterapii nad leczeniem operacyjnym jest możliwość jej przeprowadzenia w warunkach ambulatoryjnych, bez konieczności znieczulenia, w krótszym czasie i bez urazu tkanek. Leczenie tą metodą nie powoduje też niezdolności do pracy.

Wskazania
  • Żylaki
    • pnia żyły odpiszczelowej i odstrzałkowej
    • żył dodatkowych przedniech i tylnych
    • żył siatkowatych
    • żylaki izolowane
  • Malformacje pochodzenia żylnego
  • Teleangiectasie (tzw. „pajączki”)
  • Nawrotowe żylaki
  • Żylaki zagrożone krwawieniami i wylewami
  • Żylaki po zakrzepowym zapaleniu żył
  • Żylaki w obszarach zaburzeń trofiki skóry i tkanki podskórnej

Wielu specjalistów uważa, że skleroterapia jest doskonałą metodą do leczenia wszystkich typów żylaków. Jednak w niektórych przypadkach szczególnie przy długo utrzymujących się poważnych uszkodzeniach głównych, powierzchniowych pni żylnych kończyn dolnych (żyły odpiszczelowej i odstrzałkowej i żył perforujących) zaleca się zabiegi chirurgiczne, a skleroterapia może być zastosowana jako zabieg uzupełniający po operacji.

Jak to działa?

Do leczenia żylaków i teleangiektazji stosuje się odpowiednie płyny – sklerotyzanty:
W naszym ośrodku do zabiegów wykorzystujemy polidokanol który działa poprzez uszkodzenie śródbłonka naczyń (jego wewnętrznej warstwy). Pod wpływem podanego leku dochodzi do podrażnienia błony wewnętrznej naczynia żylnego, co powoduje rozpoczęcie procesów naprawczych. Początkowo uszkodzona i odsłonięta ściana naczynia przyciąga komórki odpowiedzialne za wytworzenie sieci włókien zamykających naczynie, co doprowadza do całkowitego zamknięcia światła naczynia. Następnie na skutek procesów naprawczych organizm usuwa zwłókniałe i nieczynne naczynia. Aby przyspieszyć proces zamykania i włóknienia naczynia konieczne jest stosowanie ucisku (najlepiej, wykorzystując odpowiednie wyroby uciskowe – dobrane do aktywności choroby). Dzięki temu ściany naczynia zbliżają się do siebie, wówczas procesy włóknienia, gojenia i wchłaniania zachodzą szybciej, a zamknięcie światła żylaka jest trwałe. Czas potrzebny do całkowitego wchłonięcia naczynia trwa od 4 tygodni do 6 miesięcy i zależy od średnicy naczynia i zaawansowania niewydolności żylnej.

Jak się przygotować?

Jeśli to możliwe należy unikać stosowania środków zmniejszających krzepliwość krwi (np. Aspiryny i innych pochodnych kwasu salicylowego). Ponadto w przypadku pań zaleca się aby zabiegu nie wykonywać w okresie krwawienia miesięcznego. Pozwoli to zmniejszyć ryzyko powstania krwiaków w miejscu wkłuć. Przed zabiegiem warto przez 2-3 tygodnie przyjmować witaminę C z rutyną – ok. 1g dziennie, oraz preparaty zawierające diosminę (szczegóły ustalamy w trakcie wizyty kwalifikacyjnej). Wskazane jest także zażywanie tych leków czasie rekonwalescencji po zabiegu. Celem wykluczenia przeciwwskazań do zabiegu konieczne jest wykonanie badania ultrasonograficznego w technice Dopplerowskiej. Ma ono na celu ocenę wydolności zastawek żył, stan układu żylnego głębokiego i żył perforujących. W niektórych bowiem przypadkach nie można stosować wyrobów uciskowych po zabiegach, a zaburzenia w układzie żylnym mogą być tak duże, że będą wymagały leczenia chirurgicznego.

Jak długo trwa zabieg?

Z reguły ok. 10-30 minut. Wykonuje się podczas niego od kilku do kilkunastu ukłuć cienką igłą. Przeważnie nastrzykiwaniem obejmuje się wybraną część nogi, czyli np. udo czy podudzie. Jeżeli jest leczona duża liczba drobnych pajączków, obszar zabiegu ogranicza się do fragmentu skóry o powierzchni od 100 do 200 cm2.

Po zabiegu

Po skończonym zabiegu i założeniu pończoch lub podkolanówek uciskowych zalecamy spacer przez 20-30 minut. Co pozwoli wypłukać resztki sklerozantu z naczyń aby jego działanie ograniczyło się do miejsca aplikacji. W dni zabiegu wyroby uciskowe powinny pozostać na nodze przez co najmniej 4-6 godzin. Pończochy uciskowe na nodze należy nosić po zabiegu od 4-30 dni – w zależności od zalecenia lekarza (dla pajączków zwykle 4 dni dla dużych żył 30)
Przez okres noszenia opatrunku konieczne jest prowadzenie czynnego trybu życia i codzienny, co najmniej jednogodzinny spacer. Należy unikać dłuższego stania lub siedzenia.
Niewielka bolesność po zabiegu jest zjawiskiem przejściowym. Gdy jednak powstaje duży obrzęk, któremu towarzyszy ból lub inne dolegliwości, konieczna jest konsultacja lekarska.

Niepożądane dolegliwości

Skleroterapia jest metodą bezpieczną, niekiedy jednak mogą wystąpić zwykle przejściowe efekty niepożądane. Dobrze jest więc zwracać się do lekarza przy wszelkich wątpliwościach dotyczących reakcji organizmu pacjenta po zabiegu.

Niepożądane reakcje:

Większość reakcji niepożądanych jest przemijająca.

  • Obrzęk (występuje u prawie wszystkich pacjentów, ustępuje zwykle w ciągu kilku godzin)
  • Rumień (występuje u prawie wszystkich pacjentów, do 3-7 dni)
  • Przebarwienia
  • Teleangiektazje wtórne (Matting – pojawienie się małych pajączków po zamknięciu większego żylaka)
  • Miejscowa martwica skóry
  • Brak skuteczności skleroterapii (np. na skutek udrożnienia żyły w przypadku nie stosowania pończoch uciskowych po zabiegach)
  • Niezmiernie rzadko zdarzają się przypadki zakrzepowego zapalenia żył głębokich (z reguły gdy zabieg jest przeprowadzany nieprawidłową techniką, bez dokładnej diagnostyki, lub gdy chory nie przyznaje się przed zabiegiem do przyjmowania leków hormonalnych czy do przebycia ciężkich chorób).